جمشید آذرمی آذر
سایت مخزن العلوم شامل : مقاله های نویسنده ، اطلاعات عمومی علمی ، مذهبی ، اجتماعی ، فرهنگی ، زناشویی ، تاریخ ، ادبیات و متفرقات...

علم بهتر است یا ثروت؟

علم بهتر است یا ثروت؟ : جواب به این سوال نیاز به بررسی و تفکیک در موقعیت دارندگان آنها ، کسانی که صاحبان این دو گنجینۀ بسیار بزرگ و اساسی  را میباشند.علم و ثروت دو گنجینۀ بسیار مفید و گرانبها برای جامعه ای بشری هستند ، که بود و نبود آنها برابر است با آبادانی یا ویرانی جامعه ای بشری ، هر دو به جای خود مهم و با ارزش می باشند.

سوال اصلی این است که این دو گنجینه در خدمت چه کسانی هستند؟ اشخاصی که درجمع آوری و افزون نمودن علم یا ثروت تلاش می نمایند ، هدف و دیدگاه آنها راجه با این دو چیست؟ آیا هدف از جمع آوری ثروت یا آموختن علم خدمت به بندگان خداست؟ یا برای اجرای غرایض شخصی خودشان می باشد.؟

علم و ثروت هر دو خوب هستند!

علم بهتر است یا ثروت؟ : هم علم و هم ثروت در جایگاه خود قابل دفاع و مورد بحث می باشند.بودن هرکدام از آنها می تواند برای پیشرفت جامعه ای بشریت مفید و سودمند باشد. و همانطور نبود هر کدام از آنها می تواند برای جامعه و اجتماع بلاعی بزرگ به بار آورذ.

حضرت امام علی علیه السلام در یکی از حکمت های نهج البلاغه در رابطه با ارزش ثروت  فرموده اند: أَلَا وَ إِنَّ مِنَ الْبَلَاءِ الْفَاقَهَ وَ أَشَدُّ مِنَ الْفَاقَهِ مَرَضُ الْبَدَنِ وَ أَشَدُّ مِنْ مَرَضِ الْبَدَنِ مَرَضُ الْقَلْبِ (أَلَا وَ إِنَّ مِنَ النِّعَمِ سَعَهَ الْمَالِ وَ أَفْضَلُ مِنْ سَعَهِ الْمَالِ صِحَّهُ الْبَدَنِ مِنْ صِحَّهِ الْبَدَنِ تَقْوَى الْقَلْبِ)؛(۱) بهوش باش که تنگدستی بلاست، و سخت تر از آن بیماری بدن است و از آن مشکل تر بیماری دل. آگاه باش که ثروت و مال، نعمت است و برتر از آن تندرستی است و از آن بالاتر تقوای دل.

اگر ثروت از راه عقل و علم جمع آوری شده باشد ، و برای پیشرفت و آبادانی جامعه ای بشری به صورت صحیح و درست خرج شود می تواند دنیا و آخرت دارنده آن را آباد و با شرافت سازد. امام علی علیه السلام در نهج البلاغه فرمود: مَنْ کانَ لَهُ مالٌ فَلْیَصِلْ بِهِ الْقَرابَهَ وَلْیُحْسِنِ الضِّیافَهَ وَلْیَفُکَّ بِهِ الْعانى وَالْأسیرَ، فَإنَّ الْفَوْزَ بِهذِهِ الخِصالِ مَکارِمُ الدُّنْیا وَشَرَفُ الآخِرَهِ؛.(۲) کسى که مال و ثروتى دارد، با آن به خویشاوندانش نیکى کند و خوب مهمانى کند و بوسیله آن، گرفتار و اسیرى را آزاد سازد، همانا رسیدن به این ویژگیها، بزرگواریهاى دنیا و شرافت آخرت است. در کتاب غررالحکم باب جهل آورده است که امام علی علیه السلام فرمودند :نادانى شخص ثروتمند ، او را پست گرداند ، و علم و دانش فقیر و نیازمند ، او را برافرازد.

و امام علی علیه السلام فرمودند : اَلعِلمُ خَیرٌ مِنَ المالِ ، اَلعِلمُ یَحرُسُکَ وَ أنتَ تَحرُسُ المالَ ؛(۳) دانش، برتر از ثروت است ؛ [زیرا] دانش تو را پاس مى دارد ، امّا ثروت را تو مى پایى .

حرف آخر

علم بهتر است یا ثروت؟ :اگر علم یا ثروت در راه و هدف غیر انسانی مصرف شود ، و باعث بروز حوادث و ناهنجاریهای اجتماعی ، سیاسی و فرهنگی شوند هیچ کدام خوب و بهتر از دیگری نیستند.مثلاً اگه از علم برای ساختن یک بمب اتمی استفاده شود و از ثروت هم برای نگهداری و پرتاب آن خرج و پرداخت شود ریال در آن زمان است که دارندگان علم و ثروت های اینگونه هیچ ارزش معنوی و رنگ الهی و انسانی نداشته و خوب نیستند.

و اما اگر علم و ثروت باهم شوند برای ساختن چیزهایی که ، برای بشریت مورد نیاز است ، مانند راه ، نیروگاه برق ، کارخانه های گوناگون مانند کارخانه تولید مواد غذائی و خانگی ، دانشگاه ، مدرسه و هزاران گونه جاهای دیگر که ثروتمندان با استفاده از دانش دانشمندان می توانند بسازند تا مردم و جامعه به توانند با استفاده از آنها در راحتی و در آسایش باشند. آن زمان است که می بینیم که علم و ثروت جدا از هم نبوده و نیستند.

منابع و مآخذ

  1. نهج البلاغه
  2. نهج البلاغه
  3. غرر الحکم و درر الکلم، حدیث۱۹۲۳

بازدیدها: 90

نظرات

این وب سایت از کوکی ها برای بهبود تجربه شما استفاده می کند. ما فرض خواهیم کرد که شما با این مسئله مخالف هستید ، اما در صورت تمایل می توانید انصراف دهید. پذیرفتنادامه